تبلیغات
اذکار و جملات ناب - سیمرغ

درباره سایت

بایگانی

نویسندگان

پیوندها

تصاویر برگزیده

آمار بازدید

  • بازدید کل:

  • بازدید امروز:

  • بازدید دیروز:

  • بازدید ماه قبل:

  • بازدید این ماه:

  • تعداد مطالب:

  • نویسندگان:

سیمرغ

منطِقُ‌الطِّیر یا مقامات‌الطیور منظومه‌ای‌ست از عطار نیشابوری که به زبان فارسی و در قالب مثنوی در بحر رمل مسدس مقصور(محذوف) سروده شده‌است. کار سرودن این مثنوی در قرن ششم هجری قمری (۱۱۷۷ میلادی) پایان یافته‌است. ابیات این مثنوی را معمولا بین ۴۳۰۰ تا ۴۶۰۰ بیت دانسته اند، از مثنوی‌های تمثیلی عرفان اسلامی به شمار می‌آید. مراحل و منازل در راه پوییدن و جُستن عرفان یعنی شناختن رازهای هستی در منطق‌الطّیر عطار هفت منزل است. او این هفت منزل را هفت وادی یا هفت شهر عشق می‌نامد.

هفت وادی به ترتیب چنین است: طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت، و فقر که سرانجام به فنا می‌انجامد. در داستان منطق‌الطّیر، گروهی از مرغان برای جستن و یافتن پادشاهشان سیمرغ، سفری را آغاز می‌کنند. در هر مرحله، گروهی از مرغان از راه باز می‌مانند و به بهانه‌هایی پا پس می‌کشند تا این که پس از عبور از هفت مرحله، از گروه انبوهی از پرندگان تنها «سی مرغ» باقی می‌مانند و با نگریستن در آینه حق در می‌یابند که سیمرغ در وجود خود آن‌هاست. در نهایت با این خودشناسی مرغان جذب جذبه خداوند می‌شوند و حقیقت را در وجود خویش می‌یابند.



 خلاصه داستان سیمرغ
   
مجمعی کردنـدمـرغـان جهــان                                هرچه بودند ̃اشکارا و نهان
جمله گفتند این زمان و روزگار                                 نیست خالی هیچ شهر از شهریار
ازچه رو اقلیم ما را شاه نیست                               بیش از این بی شاه بودن راه نیست
یک دگر را شاید ار یاری کنیم                                  پادشاهی را طلبکاری کنیم
هدهد ̃اشفته‌دل پرانتظار                                       در میان جمع ̃امد بیقرار
حله ای بود از طریقت در برش                                 افسری بود از حقیقت بر سرش
گفت ای مرغان منم بی هیچ ریب                             هم برید حضرت و هم پیک غیب
هم ز حضرت من خبردار آمدم                                  هم ز فطرت صاحب اسرار آمدم
پس شما با من اگر همره شوید                              محرم آن شاه و آن درگه شوید
وارهید از ننگ خودبینی خویش                                از غم و تشویش بدبینی خویش
جان فشانید و قدم در ره نهید                                 پایکوبان سر بدان درگه نهید
هست ما را پادشاهی بی خلاف                             در پس کوهی که هست آن کوه قاف
نام او سیمرغ سلطان طیور                                     او به نزدیک و ما زو دور دور
...
 
داستان سیمرغ در منطق الطیر که یکی از زیباترین نمونه های داستانسرایی عرفانی و یکی از شاهکارهای ادبیات تمثیلی و زبان سمبلیک در ادبیات فارسی است از این قرار است که مرغان جهان مجمعی می کنند تا برای خود پادشاهی برگزینند و هدهد یا شانه به سر که در واقع پیر طریقت است، با توجه به اینکه نامه بر سلیمان و مورد اعتماد نوح بوده است، و از این روست که دانای اسرار است و افسر حقیقت را بر سر دارد، به مرغان می گوید که او پادشاهی را می شناسد.و پادشاه مرغان، همان سیمرغ است که پری از او در کشور چین افتاده است و از این روست که عالم همه از جلوه پر او پر نقش و نگار است و اگر مرغان می خواهند که این پادشاه را که جهان از او پر افسانه است، ببینند، باید با او به سوی قله قاف که جایگاه سیمرغ است، پرواز کنند. سپس با آنها از سختی های راه می گوید و هشدار می دهد که هر سالکی نمی تواند به حقیقت نائل شود و چه بسا مرغان که در مراحل مختلف طی طریق از پا می افتند. و هرگز به انتهای راه نمی رسند. این هشدار مرغان را می ترساند و هر یک عذری را برای ماندن می آورند:
بلبل مست می گوید:
من چنن در عشق گل مسغرقم                          کز وجود خویش محو مطلقم
طاقت سیمرغ نارد بلبلی                                    بلبلی را بس بود عشق گلی
و طاووس می گوید:
 
گرچه من جبریل مرغانم ولیک                              رفقته بر من از قضا کاری نه نیک
یار شد با من بیکجا مار زشت                               تا بیفتادم به خواری از بهشت
چون بدل کردند خلوتجای من                               تخته بند بال من شد پای من
عزم آن دارم کزین تاریک جای                               رهبری باشد به خُلدم رهنمای
من نه آن مرغم که در سلطان رسم                       بس بود اینم که در دربان رسم
کی بود سیمرغ را پروای من                                بس بود فردوس اعلی جای من
من ندارم در جهان کار دگر                                  تا بهشتم ره دهد بار دگر
و مرغان دیگر هر کدام عذری دیگر
اما هدهد همه را پاسخی می گوید و مرغان را مجاب می کند که با او به جستجوی سیمرغ بروند.
پس از آن مرغان برای داشتن رهبر قرعه می زنند و:
قرعه افکندند و بس لایق فتاد                              قرعه شان بر هدهد عاشق فتاد
و به این ترتیب است که:
صدهزاران مرغ در راه آمدند                                 سایبان ماهی و ماه آمدند
و سرانجام پس از سالها طی طریق، از آن همه مرغ، تنها سی تن جان سالم به در می برند و به قله قاف می رسند:
سالها رفتند در شیب و فراز                                صرف شد در راهشان عمر دراز
آخرالامر از میان آن سپاه                                   کم کسی ره برد تا آن پیشگاه
زآن همه مرغ اندکی آنجا رسید                           زآن هزاران کس یکی آنجا رسید
عالمی مرغان که می بردند راه                           بیش نرسیدند سی آن جایگاه
سی تن بی بال و پر رنجور و سست                    دل شکسته تن شده جان نادرست
حضرتی دیدند بی وصف و صفت                          برتر از ادراک عقل و معرفت
و آن گاه که این مرغان به درگاه راه می یابند، خود را سیمرغ و سیمرغ را خود می بیینند:
هم ز عکس روی سیمرغ جهان                           چهره سی مرغ دیدند آن زمان
چون نگه کردند این سیمرغ زود                           بیشک این سیمرغ، آن سیمرغ بود
... خویش را دیدند سیمرغ تمام                          بود خود سیمرغ، سی مرغ تمام
چون سوی سیمرغ کردندی نگاه                          بود خود سی مرغ در آن جایگاه
ور بسوی خویش کردندی نظر                             بود این سی مرغ ایشان، آن دگر
ورنظر در هر دو کردندی به هم                            هر دو یک سیمرغ بود بیش و کم
چون ندانستند هیچ از هیچ حال                          بی زبان کردند از آن حضرت سئوال
کشف این سر قوی در خواستند                         حل مایی و تویی درخواستند
بی زبان آمد از آن حضرت جواب                          کائینه است آن حضرت چون آفتاب
هر که آید خویشتن بیند درو                              جان و تن هم جان و تن بیند درو
چون شما سی مرغ اینجا آمدید                         سی درین آئیینه پیدا آمدید
گر چل و پنجاه و شصت آیند باز                          پرده از خویش بگشایند باز
گرچه بسیاری بسر گردیده اید                           خویش را دیدند و خود را دیده اید
هیچ کس را دیده بر ما کی رسد؟                       چشم موری بر ثریا کی رسد
                                                   ...
ما به سیمرغی بسی اولی تریم                        زانکه سی مرغ حقیقت گوهریم
محو ما گردید درصد عز و ناز                              تا به ما در خویش را یابید باز
محو او گشتند آخر بر دوام                               سایه در خورشید گم شد والسلام


منبع:
http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%B7%DB%8C%D8%B1
http://sayyara.mihanblog.com/post/2

نظرات

ارسال نظر

 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر